ВЕРСИЯ ДЛЯ СЛАБОВИДЯЩИХ

 


Главная > На дигорском > Чиколай гъæуæмбурд исбæрæг кодта лухкæнуйнаг фарстатæ

Чиколай гъæуæмбурд исбæрæг кодта лухкæнуйнаг фарстатæ

Евгъуд майрæнбони, фæсарæфтæ, райони культури Галауани адтæй æмбурд Чиколай цæргутæн. Уой агъоммæ гъæуи хецау Айдарти Ибрагим сæрмагондæй фегъосун кодта адæмæн. Нæ газетти гъæуæмбурдти график дæр мухургонд æрцудæй. Уæддæр устур зал на байдзагæй, фал æрбацудæнцæ курухон, кадгин нæлгоймæгтæ æма силгоймæгтæ, кæцитæн сæ зæрдæ ресуй гъæубæстæбæл, а фадуæттæбæл. Æмбурди архайдтонцæ: нæ республики Парламенти депутат Тохъайти Нох, райони хецауи хуæдæййевæг Махъоти Алексадр, райони сæйгæдони сæйраг дохтир Бесолти Тамерлан, райони культури хецау Зехъети Хетæг æма иннетæ.

Чиколай гъæуи администраций сæргълæууæг Айдарти Ибрагим искодта лæмбунæг доклад, кæций мухур кæнæн:

«Уæ бонтæ хуарз æма æгас цотæ, Чиколай цæрæг адæм! Аци бони гъæуæмбурди бонифæтки ес ивæрд еунæг фарста. Дзубанди цæудзæнæй, гъæуи администраци куд бакуста евгъуд дууæ мини æхсæрдæсæймаг анзи, уобæл. Нæ къохи ци бафтудæй, удта ци нæ бафтудæй æма цæй туххæй, уонæбæл цубурæй зæгъдзинан.

Чиколай гъæуи фæзуат ахæссуй дууæ мин гектаремæй хуæздæр. Ес си дууæ мини дууæ сæди æма æртæ хæдзари. Цæруй си авд мини æма цуппар сæдæ фæндзай æртæ адæймаги. Фари анзи нæмæ райгурдæй æдеугурæй авд æма инсæй сувæллони, мæлгæ ба ракодта дæс- финддæс хатти фулдæр. Хигъдæй ист æрцудæй еунæг адæймаг, ивæрд ба æхсай цуппар.

Гъæуи администраций бюджет куд уа, уотæ фæуунцæ æ равналæнтæ дæр. Фагæ фæрæзнитæ си ивæрд ку̕рцæуй, уæд фадуæттæ æма фæггæнæнтæ фулдæр æма урухдæр фæуунцæ. Чиколай администраций бюджетмæ еци хузи ку æркæсæн, уæд имæ неке зæрдæ барохс уодзæнæй. Ес си кадавар æхцай фæрæзнитæ. Уотæ адтæй дзуаппдæттæн анзи дæр. Æрхæсдзæнæн еунæг дæнцæг, кенæ ба еунæг уæхæн бæрæггæнæн: нæ фариггон бюджет гъæуи цæргутæбæл ку байурстайсæ, уæд алли адæймагбæл дæр æруадайдæ æдеугурæй фараст сæдæ æртин фондз соми. Е берæ̕й æви минкъий, уобæл алке дæр æхуæдæг расагъæс кæнæд.

Куд зонетæ, уотемæй алли бюджет дæр арæзт фæууй дууæ хаййемæй — æфтуйæгтæ æма хæрзтæй. Нуртæгги куд æй паддзахади еумæйаг экономикон уавæр, уомæ гæсгæ, куд нæ республики, уотæ райони æма гъæути бюджетти æфтуйæгтæ харзгонд фæрæзнитæ не̕хгæнунцæ. Æндæр хузи зæгъгæй ба муниципалитеттæн æнæ паддзахади æнхусæй сæхе дарун сæ бон нæй. Уой хинцгæй син алли анз дæр лæвæрд цæуй дотацитæ æма субвенцитæ. Евгъуд анз ку райсæн, уæд Чиколай администраций бюджет радех кæнун æнгъезуй мæнæ аци хæйттæбæл:

-нæхуæдтæ ци хъалонтæ æрæмбурд кодтан, етæ иссæнцæ 2 миллиони æхсæз сæди æхсæз мини æма цуппар сæдæ соми. Ардæмæ хаст цæунцæ, НДФЛ ке хонунцæ, е, зæнхи æма нæмæ ци есбон, ци мулк ес, уони хъалонтæ;

-æздахгæ ка нæ фæууй, уæхæн æфтуйæгтæ -4 миллиони æма фондз сæди æстай авд соми, кенæ ба республикæ æма районæй ци æхцай æнхус æрбацудæй, е.

Нур ба, еци æхцай фæрæзнитæ куд харзгонд æрцудæнцæ, уой туххæй. Ардæмæ хаунцæ администраций косгути мизд, нæ барнæхсти ци есбон ес, уой даруни æма нæ хæдзарадон хæрзтæ. Уой уæлæмхасæн – Чиколай гъæунгтæ рохс кæнуни удта «Пенсити Фондæй» æма «Газпромæй» ци ихæстæ дардтан, етæ. Еу сæдæ мини бафистан зæнхитæ федаргæнæн оргæнæн дæр, кенæ ба паддзахадон кадастри организацийæн.

Цубурæй зæгъдзинан организацион кусти туххæй дæр. Чиколай гъæуи мийнæвæрдти æмбурд æвзурст æрцудæй еуæндæс адæймагемæй. Нуртæгги ма си байзадæй дæс. Дзуаппон анзи етæ искодтонцæ фондз æмбурди, кæцитæми райстонцæ æхсæрдæс унаффи гъæуи царди алли хузон фарстати фæдбæл. Еци еу рæстæги Чиколай администраци бацæттæ кодта æма ниффедар кодта цуппар сæди æстай авд нормативон акти, уонæй цуппар сæди æртин фондз уагæвæрди æма фæндзай дууæ бардзурди.

Администаций кусти фарстатæ адæми уæнгæ хъæртун кæнуни туххæй игонгонд æрцудæй интернети сæрмагонд сайт.

Æхсæнадон царди медæгæ устур бунат ахæссунцæ æнæнездзийнадæ, ахурадæ, культурæ æма спорт. Чиколай гъæуи ес æртæ астæуккаг скъолай, æртæ рæвдауæндони, сувæллæнтти ̕сфæлдистадон хæдзарæ, райони поликлиникæ æма райони сæйгæдонæ, райони культури Галауан, райони центрон библиотекæ, аййевæдти æма спорти скъолатæ. Гъæуи администраци, куд раздæрти, уотæ фариггон анзи дæр архайдта уони хæццæ æмгуст кæнунмæ еумæйаг фарстати медæгæ. Æрмæст ин еугур гъуддæгутæ нæ бантæстæнцæ. Зæгъæн, адæми зæрдæмæ æгириддæр нæ фæццудæй, райони сæйгадони равналæнтæ дзæвгарæ ке фæмминкъийдæр æнцæ, ейæ. Нигги уотæ гъæууонхæдзарадон банки офис Чиколайæй Æрæдонмæ хаст ке æрцудæй, е дæр. Сбербанки бунæттон хаййадæ кредиттæ ке нæбал дæттуй, е дæр райони цæргути уавæрбæл хуæрзæрдæмæ нæ фæззиндтæй.

Ранимад фарстатæ гъæуи администраций барнæхсти нæ̕нцæ, ку адтайуонцæ, уæддæр син нæ бон неци иссайдæ. Етæ уæлдæр хецауадæй аразгæ æнцæ. Уомæ гæсгæ нæ бантæстæй сæ раеуварс кæнун райони администацийæн дæр.

Иннæ ахсгиаг гъуддаг ба – гъæуи фæлгонцадæ. Ами ци æдзæллаг уавæр исæвзурстæй фæстаг æнзти, уой еугурæй зонæн, дзоргæ дæр ибæл кæнæн, фал æхе хуæздæр æрдæмæ неййевуй. Чиколай фулдæр гъæунгтæбæл иссæй зин рацæуæн. Нийхалдæнцæ, арф къæхтитæ, æрцæвæнтæ æма лæкъæрди буни фæцæнцæ. Уæлдайдæр ба, донуайæн хæтæлтæ кæдæй раййивтонцæ, уæдæй фæстæмæ. Ке зæгъун æй гъæуй, дони фарста лухгонд ке æрцудæй, е ахсгиаг гъуддаг æй. Неке ибæл неци зæгъуй, фал гъæуи медæгæ хузæнæн нæдтæ ке нæбал ес, е дæр минкъийдæр фарста нæй. Сæ исцалцæг кæнун домуй хъæбæр берæ æхцай фæрæзнитæ. Уæхæн мадзæлттæ нуртæгги нæдæр гъæуи администрацимæ ес, нæдæр районмæ. Удта закъонмæ гæсгæ нæдтæ дарун æма нæдтæмæ кæсун æй Чиколай нæ, фал райони администраций комкоммæ ихæс, æма̕й, уотæ ке̕й, уой адæм гъæуама зононцæ. Цубур дзурдæй, гъуддаг уотæ̕й æма республикæ ку нæ фæккæса æхцайæй, кенæ ба дон ци организаци уагъта, е ку нæ бахата æхе гъæунгти фарстамæ, уæд уавæр нæ фæррæвдзæдæр уодзæнæй, фуддæрæй уæлдай.

Гъæуи фæлгонцадæ нæхецæй аразгæ дæр берæ рауæнти æй. Кæд бугъласæн машинттæ æнæкъулумпийæй зелунцæ гъæунгтæбæл, уæддæр æнæзакъонæй арæзт бугъгалæнти нимæдзæ нæ минкъийдæр кæнуй. Ес уæхæн адæмтæ, кæцитæ сæ уæлдай дзаумæуттæ æма булугъдзæгтæ ласунцæ æма калунцæ, гъæуи алфамбулай ци будуртæ æма хезнитæ ес, уордæмæ. Уони æхсæвæй – бонæй неке фæгъгъæуай кæндзæнæй, адæм сæхуæдтæ ку нæ раййевонцæ сæ рахаст æма сæ цæстингас, уæд кæдзосдзийнадæ не̕рфедар уодзæнæй гъæуи медæгæ.

Гъæуи æндагон бакастбæл лæгъузæрдæмæ бæрæг кæнунцæ æдзæрæг хæдзæрттæ дæр. Беретæ си никкалдæнцæ æма хæмпæлгæрдæги буни фæцæнцæ, сæ тургътæ байгом æнцæ. Кæбæл финст æнцæ хæдзарадон киунугути, еци адæм сæмæ цæстæ нæ дарунцæ, сæ фулдæр цæргæ дæр ами нæ кæнунцæ.

Фæккæсуйнаг æнцæ, Чиколай ци цуппар уæлмæрдти ес, етæ дæр. Еуетæмæ си хузæнон нæдтæ нæййес, иннетæ ба æнцæ хъæбæр гъудкæнуйнаг. Раздæр сæбæл гъæуи администраци лæвардта дзуапп, абони ба –райони. Айдагъ субботникти бакуститæй нæ фæххуæздæр уодзæнæй сæ уавæр. Багъæуайдзæнæй æндæр мадзæлттæй испайда кæнун дæр. Гъæуи администраци, æ бон цæмæй уа, уомæй аци гъуддагæй æхе нæ ралассæнæй.

Евгъуд анзи бакустбæл дзоргæй, æнæ зæгъæн нæййес гъæуи цæргути курдиади гæгъæдитæмæ куд каст цудæй, уой туххæй дæр. Дзуаппон рæстæги администрацимæ æрбацудæй адæмæй науæдзæ дууæ курдиади. Сæ еугуремæ дæр каст æрцудæй, æрцудæй сæбæл унаффитæ хаст æма дзуапплæвæрд. Анзи æндæргъци администраци бацæттæ кодта æма равардта гъæуи цæргутæн алли хузи æхсæз мини æма æртæ сæди фæндзай аст гъуддаги гæгъæдий. Ци æхсæз æма нæмæ инсæй хæдзарадон киунуги ес, уонæми æнцæ бæрæггонд еугур дзæхæратæ æма зæнхи хæйттæ дæр. Афонадæбæл сæмæ хаст цудæй æма цæуй æййивддзийнæдтæ.

Ке зæгъун æй гъæуй, Чиколай администраций кусти адтæй æма ес гъæуагæдзийнæдтæ дæр. Уонæй сæ еу хай æнцæ нæхецæн еуварс кæнуйнаг æма сæбæл зæрдиуагæй байархайдзинан нæ гъæуи хуарздзийнадæн. Нæ зæрдæ дарæн, кæми нæ хъæртæн, уоми нæмæ райони администраци дæр æ фарс ке бадардзæнæй, уобæл.

Чикола устур гъæу куд æй, уотæ берæ си ес ниллухкæнуйнаг фарстатæ дæр. Сæ еугуребæл не̕рлæудтæн, æвæдзи, æма мин мæ дзуаппон радзубанди, дзурди барæ ка райса, етæ ку банхæст кæнонцæ, уæд си арфиаг уодзæнæн.

Еунæг Хуцау уи исарази уæд, ке мæмæ байгъустайтæ, уомæй».

Берæ фарстатæ лæвæрд æрцудæй Айдари — фуртмæ, æ бон кæми адтæй, уонæбæл равардта дзуапп, сæ фулдæр хай ба æхемæ ниффинста. Сæ гъудитæ загътонцæ: Бичилти Артур, Тахойти Хасан, Увжихъоти Алий, Казумти Ахболат, Кертанти Олег, Цæголти Сослан, Махъоти Александр, Цорити Лена, Цорити Чермен, Хуасдзаути Тазрет, Дедегкати Витали, Гамазти Казимир, Таухъазахти Валоди, Тохъайти Нох, Тауасити Таймураз, Хуасдзаути Барис, Гуæцалти Агубе…

Аци кадгин адæм исистонцæ фарстатæ, кæцитæ алли гъæуггаг цæрæгæн дæр зунд æнцæ:

-сход ахид не̕мбурд кæнуй адæми;

-колхозти ци зæнхæ адтæй, етæ еугæйтти къохмæ бахаудтæнцæ;

-нæбал ес еу гæпбæл, кæцими хеза цæргути минкъий æма устур фонс;

-и фонсæн фиййау дæр нæбал ес, æма гъæунгтæ цъумурæй исафунцæ, аллихузон тæссонд уавæртæ аразунцæ хуæдтолгути шофертæ æма фестæг адæмæн;

-Фадзайти Арсени номбæл гъæунгæ æй гъæуи цæсгом, фал си ци тукæнттæ ес, уони косгутæ уобæл нæ сагъæс кæнунцæ — сæ алфамбулай æй хъæбæр æнæфедауцæ;

-сæйгæдони рæзтæмæ æнæ цæстисугæй не̕гъезуй бакасун, — къагъд си къагъдбæл, бугъгалæн — бугъгалæнбæл.

-къохæй хуæцгути зал æй æдзæллаг уавæри, фæсевæд имæ берæ цæуй, фадуæттæ ба исминкъий æнцæ.

-гази счетчиктæ æнæ адæми бафæрсгæй ниввардтонцæ гъæунгти, сæ ящиктæй ниффудконд кодтонцæ хæдзæртти бакаст;

-гъæуи фулдæр хæдзæрдти рæзта æнцæ æнæфснайд, сæ фонс фулдæретæ æхсæвæ ̕скъæтмæ нæ кæнунцæ;

-уотæ бæхтæ дæр геттæра кæнунцæ, адæмæн тæссаг уавæр æвзурун кæнгæй;

— постхæсгутæ хъæбæр лæгъуз хæссунцæ адæммæ газеттæ, æндæр мухури фæрæзнитæ, уомæ гæсгæ дузæрдуггаг æй нæуæг анзи æрдæгæн сæ рафинсуни фарста;

-æгæр хъазар федгæ æй газбæл;

-гъæуи буни ци цъумуртæ æмбурдгæнæн бууат ес, уой искæдзос кæнуни фарста æма уотæ идарддæр.

Айдари — фурти кустæн исаргъ кодтонцæ, куд рæстæмбес. Фал уайдзæфтæ дæр æ архайди фæдбæл фегъуста. Зæрдæ дардзинан, аци æмбурди æрдзубанди пайда ке æрхæсдзæнæй Чиколай гъæуи æгас адæмæн дæр.

Бетрозти Майрæн

Комментирование закрыто.