ВЕРСИЯ ДЛЯ СЛАБОВИДЯЩИХ

 


Главная > На дигорском > Еци уалдзæг… Еци уæлахез…

Еци уалдзæг… Еци уæлахез…

Цæйбæрцæ сæмæ фæццудæнцæ нæ фиддæлтæ. Цæйбæрцæ тог никкалдтонцæ. 1418 бонеми æма æхсæвеми. Еу бон иннемæй карздæр. Еу бон иннемæй тæссагдæр. Нæ бæстæбæл никкодта зин рæстæг, æ зæнхæбæл цæрæг адæм æрлæудтæнцæ тæккæ зиндæр фæлварæнти размæ – гъудæй царди аргъæй багъæуай кæнун гитлерон мæлæтхæссæг тугъдæй райгурæн уæзæг, равдесун устур хъаурæ æма нифс лæгæй — лæгмæ тохи.

Беретæ бафистонцæ лæгдзийнади хæццæ се`хæс. Сæ рохс нæмттæ байзадæнцæ æносмæ имисуйнагæн. Абони ма ке цитгин кæнæн, не`хсæн уæлдай кадгиндæр каʹй, сæрустур кæмæй æнцæ хеуæнттæ, хæстæгутæ, уæхæн тугъдонтæ ес нæ астæу, гъулæггагæн, сæ нимæдзæ хъæбæр æрминкъий æй. Еугурей хъисмæт æмхузон нæ рауадæй. Фудголи нихмæ æ реу ка дардта, уонæй еу дæр æнгъæл нæ адтæй, еци цæфсгæ тугъди будурæй сæрæгасæй раервæза, уой. Цудæнцæ, лæгарстонцæ размæ нæ бæсти сахъигурд фурттæ æма кизгуттæ.

Хъæбæр берæ адæм рандæй Ирæфи районæй дæр тугъди будурмæ. Адтæй уæхæн бийнонтæ, фæццо æма мабал æрцой надбæл си цалдæргæйттæ кæмæй рандæй. Чиколай гъæуæй райгурæн бæсти сæрбæлтау æ цард раттунмæ тугъди фиццаг бонтæй дæр цæттæ ка адтæй æма цифуддæр знаги нихмæ карз тохмæ ка фæннæхстæр æй, уонæй сæ еу адтæй Дедегкати Мæхæмæт Мазай фурт. Тугъди размæ, куд берæ е`мгъæуккæгтæ, уотæ зæрдиуагæй фæллойнæ кодта трактористæй. Адтæй раззагдæр косгутæй еу. Фал æнæуинон æзнаг æ цъаммар гъудити хæццæ ку æрбампурста нæ райгурæн бæстæмæ, уæд 1941 анзи барвæндонæй рандæй тугъди будурмæ. Бахауттæй Ленингради фронтмæ. Знаги нихмæ карз тох кодта Ленингради бунмæ. Уордигæй 1943 анзи 134 сæрмагонд гвардион хай, кæцими тох кодта Мæхæмæт, æрвист æрцудæй Челябинскмæ. Лæгæвзарæн тохи æхе æцæг патриотæй æвдиста Мæхæмæт. Æнæуинон ин ци фашистон лæгмартæ адтæнцæ, уони нихмæ æрлæугæй, цард æма мæлæти сагъæс нæбал кодта, фал æрмæстдæр æ адæми сæребарæ цардбæл адтæй æ мæтæ. Тугъди рæстæги адтæй æсгарæг. Уонæбæл ба устур уæзæ ивæрд адтæй.

Карз тохи медæгæ Мæхæмæт фæццæф æй. Фал, цубур рæстæгмæ æ къæхтæбæл æрлæугæй, нæуæгæй знаги дæрæн кодта. Лæгигъæдгун, знагмæ æнæхатир, тас ке зæрди нæ адтæй, еци Мæхæмæт æхе размæ гæлста алли ниббурсти дæр. 1943 анзи фæццæф æй дуккаг хатт. Знаги нæмуг ин исæргъавта æ рахез къох æма ин къуæргæ æрцудæй. Æндæр гæнæн нæбал адтæй æма исæздахтæй æ райгурæн бæстæмæ. Къамисгонд æрцудæй æфсадæй ефрейтори цини. Еʹнтæстдзийнæдти туххæй Дедегкай — фуртæн лæвæрд æрцудæй Фидибæсти тугъди фиццаг къæпхæни орден, майдан «За победу над Германией», Жукови номбæл майдан æма ма уой фæсте цалдæр юбилейон майдани.

«Тугъдон хуæрзеуæг æй лæгдзийнади æвдесæн, скъухтдзийнæдти нисан. Фал уæд ордентæ æма майдантæбæл неке гъуди кодта. Цард æма мæлæт кæми еу кодтонцæ, уоми алке дæр тундзтæй фашистити ниддæрæн кæнунмæ. Гъуддаг лæмæгъдæр ку адтайдæ, уæд знагæн уæхæн нихкъуæрд лæвæрд не`рцудайдæ. Иннемæй ба алли хуæрзеуæги дæр ес салдати тогкалд, зæрди устур рист, знагмæ æнæуинондзийнадæ», — дзоридæ Мæхæмæт.

Устур аргъ кодта, Уæрæсей президент ма Ельцин ку адтæй, уæд имæ ци телеграммæ æрвист æрцудæй, уомæн: «Магомет Мазаевич! Я не знаю, на каком фронте, в каком полку Вы воевали, на суше, на море или в воздухе били врага. Не знаю, были ли Вы ранены. Я знаю только, что Вы – ветеран, отстоявший Россию в самой страшной и жестокой войне. Спасибо Вам и простите нас. Вам есть, чем  гордиться. Ибо вы и Ваши однополчане не просто ветераны. Вы ветераны – победители». Уомæй рахезгæй ма Мæхæмæт адтæй фæллойни ветеран дæр. Лæвæрд ин æрцудæй майдан «За доблестный труд». Уомæн æма, къох ибæл нæ уогæй, еунæг бон дæр бадгæ нæ кодта. Цæйбæрцæ рæстæг ма фæццардæй, уой бæрцæ фæккодта хъиамæт, нæ базудта, уолæфтдзийнадæ ци æй, уой. Царди архайдта некæд неке тæрегъæди бацæунбæл æма басайунбæл. Куста гъæди хæдзаради хумæтæг косæгæй дæр, кадрти хаййади инспекторæй дæр, æнхусади хæдзаради хецауæй дæр. Æхе æвдиста раст, кæдзосзæрдæ адæймагæй, уæззау сæри зунди хецауæй.

Æ цардæмбал Цæрикъати Сафяти хæццæ исгъомбæл кодтонцæ ма адæми рæнгъæмæ рауагътонцæ æхсæз зæнæги. Æ бийнонтæ хаста æхе хъаурæй, некæцæй имæ æндæр неци хаугæй. Мæхæмæти ка зудта, етæ ин алкæддæр кодтонцæ устур аргъ, куд тугъдон фæлтæри минæвар, куд ездон, æгъдаугин лæг, уотæ. Æ цæуæт дæр идарддæр хæссунцæ сæ фиди кадгин ном. Æма уомæн ба аргъ нæййес.

 Бабочити Этери

Комментирование закрыто.